IMMIGRATION RESIDENCE NOTIFICATION
ตม.30 คืออะไร? ใครต้องแจ้งที่พักชาวต่างชาติ วิธีแจ้งออนไลน์และเอกสารที่ใช้
เมื่อชาวต่างชาติเข้าพักในบ้าน คอนโด หรือที่พักของบริษัท ใครเป็นผู้รับผิดชอบแจ้ง ตม.30 และต้องทำภายในเมื่อไร? คู่มือนี้แยกหน้าที่ของเจ้าของที่พัก ผู้ครอบครอง และฝ่าย HR พร้อมขั้นตอนออนไลน์และรายการข้อมูลที่ควรเตรียม
สรุปสั้น ๆ
ตม.30 (TM.30) คือการแจ้งรับชาวต่างชาติเข้าพักอาศัยตาม มาตรา 38 แห่งพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 โดยหน้าที่หลักอยู่ที่เจ้าบ้าน เจ้าของหรือผู้ครอบครองเคหสถาน หรือผู้จัดการโรงแรมตามกรณี ต้องแจ้งภายใน 24 ชั่วโมงนับจากเวลาที่ชาวต่างชาติเข้าพัก ไม่ใช่นับจากวันที่ออกวีซ่าหรือวันที่เริ่มงาน
สามารถแจ้งตามช่องทางของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง รวมถึง ระบบแจ้ง ตม.30 ออนไลน์ โดยผู้แจ้งควรเก็บหลักฐานการรับแจ้งไว้ การแจ้งนี้เป็นคนละหน้าที่กับ การรายงานตัว 90 วัน (ตม.47)
อ้างอิง: ข้อมูลการแจ้งที่พักตามมาตรา 38 จากหน่วยงานรัฐ และ ประกาศระบบแจ้งที่พักออนไลน์ของตรวจคนเข้าเมืองเชียงใหม่
ใครต้องแจ้ง ตม.30 เมื่อชาวต่างชาติเข้าพัก?
ตามมาตรา 38 ผู้มีหน้าที่แจ้ง ได้แก่ เจ้าบ้าน เจ้าของหรือผู้ครอบครองเคหสถาน หรือผู้จัดการโรงแรม ที่รับชาวต่างชาติซึ่งได้รับอนุญาตให้อยู่ในประเทศไทยเป็นการชั่วคราวเข้าพัก การระบุผู้ดำเนินการจริงควรดูว่าใครเป็นผู้รับผิดชอบที่พักและมีหลักฐานการครอบครองหรือบริหารสถานที่นั้น
| ลักษณะที่พัก | ผู้ที่ควรตรวจหน้าที่แจ้ง | สิ่งที่ HR ควรประสาน |
|---|---|---|
| บ้านหรือคอนโดที่เช่าจากบุคคล | เจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองที่พักตามข้อเท็จจริง | ยืนยันกับผู้ให้เช่าว่าใครจะยื่น และขอหลักฐานการรับแจ้ง |
| ที่พักซึ่งบริษัทจัดให้ | บุคคลหรือนิติบุคคลที่มีหน้าที่ในฐานะเจ้าของหรือผู้ครอบครองตามกรณี | กำหนดผู้ดูแลที่พักและผู้รวบรวมข้อมูลพนักงานให้ชัดเจน |
| โรงแรมหรือที่พักที่มีผู้จัดการ | ผู้จัดการโรงแรมหรือผู้รับผิดชอบตามประเภทสถานประกอบการ | สอบถามการรับแจ้งและวิธีขอหลักฐานเมื่อจำเป็น |
| พักกับคู่สมรสหรือครอบครัวในไทย | เจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองบ้านที่รับเข้าพัก | ให้ผู้พำนักประสานคนที่รับผิดชอบบ้านโดยตรง |
ตารางนี้เป็นแนวทางแยกผู้รับผิดชอบในงานจริง ไม่ได้กำหนดว่า HR หรือผู้เช่าทุกคนมีหน้าที่แจ้งตามกฎหมายโดยอัตโนมัติ หากสถานะผู้ครอบครองหรือผู้ได้รับมอบหมายไม่ชัดเจนให้สอบถามสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่
ตม.30 ต้องแจ้งภายในกี่ชั่วโมง และกรณีใดต้องแจ้งใหม่?
หลักทั่วไปคือ ภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่ชาวต่างชาติเข้าพักอาศัย ดังนั้น HR ที่ประสานหาที่พักให้พนักงานใหม่ควรยืนยันวันและเวลาเข้าพักจริง ไม่ใช้วันออกเอกสารจ้างงานหรือวันที่เครื่องบินลงจอดเป็นจุดเริ่มต้นโดยอัตโนมัติ
ย้ายไปที่พักแห่งใหม่
เมื่อชาวต่างชาติย้ายไปพักอาศัยอีกแห่ง ควรให้ผู้รับผิดชอบที่พักแห่งใหม่ตรวจหน้าที่แจ้ง ตม.30 และข้อมูลที่ต้องยื่นตามที่อยู่นั้น แม้ชาวต่างชาติจะเคยมีหลักฐานแจ้งของที่อยู่เก่าแล้วก็ตาม
กลับจากต่างประเทศแล้วเข้าพักที่เดิม
ไม่จำเป็นต้องแจ้งใหม่ในทุกกรณี ระเบียบที่ปรับปรุงในปี 2563 และคำอธิบายจากหน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองระบุกรณีที่ชาวต่างชาติเดินทางออกไปแล้ว กลับเข้าพักที่เดิมโดยยังอยู่ในระยะการพักอาศัยที่เคยแจ้งไว้ สามารถไม่แจ้งซ้ำได้ตามเงื่อนไข หากมีการย้ายที่พัก ช่วงการพักเดิมสิ้นสุด หรือข้อเท็จจริงไม่แน่ชัด ให้ผู้รับผิดชอบตรวจสอบกับ ตม. พื้นที่ก่อน
อย่าสับสนกับการนับวันแจ้ง 90 วัน
การเดินทางออกนอกประเทศไทยแล้วกลับเข้ามามีผลต่อการนับรอบ ตม.47 (แจ้ง 90 วัน) แต่ไม่ได้แปลว่าเจ้าบ้านต้องยื่น ตม.30 ใหม่ทุกครั้ง เมื่อกลับสู่ที่พักเดิม ความแตกต่างนี้สำคัญต่อการทำทะเบียนติดตามของ HR
แจ้ง ตม.30 ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง?
การยื่นแบบกระดาษและการสมัครใช้งานระบบออนไลน์อาจมีรายละเอียดเอกสารต่างกันตามผู้แจ้งและพื้นที่รับผิดชอบ แต่ข้อมูลหลักที่ต้องตรงกันคือ ตัวผู้แจ้ง ที่อยู่ที่พัก และข้อมูลชาวต่างชาติที่เข้าพัก
HOST / ACCOMMODATION
ข้อมูลฝ่ายเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่พัก
- ชื่อและข้อมูลติดต่อผู้แจ้งหรือผู้รับผิดชอบที่พัก
- รายละเอียดบ้าน คอนโด หรือสถานประกอบการและที่อยู่ครบถ้วน
- เอกสารแสดงตัวผู้แจ้ง เช่น บัตรประชาชนตามกรณี
- หลักฐานเกี่ยวกับสถานที่ เช่น ทะเบียนบ้านหรือสัญญาเช่า (ถ้ามีและหน่วยงานกำหนด)
- ข้อมูลผู้รับมอบหมายและหนังสือมอบอำนาจ หากใช้การมอบหมายให้ผู้อื่นดำเนินการ
FOREIGN RESIDENT
ข้อมูลชาวต่างชาติที่เข้าพัก
- ชื่อ–นามสกุลและสัญชาติให้ตรงกับหนังสือเดินทาง
- เลขหนังสือเดินทางและข้อมูลในหน้าที่เกี่ยวข้อง
- วันที่เริ่มเข้าพักจริง และช่วงเวลาพักที่ทราบ
- รายละเอียดสถานะเข้าเมืองหรือข้อมูลเดินทางตามที่แบบฟอร์ม/ระบบร้องขอ
- ข้อมูลที่อยู่ที่พักแห่งนั้น เพื่อให้ตรวจสอบกับผู้แจ้งได้ตรงกัน
แยกให้ชัด: เอกสารสำเนาทะเบียนบ้าน บัตรประชาชน หนังสือเดินทาง และสัญญาเช่าเป็นตัวอย่างรายการที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองบางจังหวัดประชาสัมพันธ์ไว้ ส่วนรายการที่จำเป็นสำหรับคำขอจริงต้องดูวิธีแจ้งและสถานะของผู้ยื่น ไม่ควรส่งสำเนาทุกอย่างโดยไม่มีเหตุจำเป็น
วิธีแจ้ง ตม.30 ออนไลน์ ผ่านระบบสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองประชาสัมพันธ์ระบบแจ้งที่พักใหม่ที่ tm30.immigration.go.th ซึ่งเริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2566 ผู้ใช้ระบบเดิมในช่วงเปลี่ยนผ่านต้องลงทะเบียนใหม่ โดยขั้นตอนหลักที่ใช้เตรียมงานมีดังนี้
- ลงทะเบียนผู้แจ้งในระบบใช้ข้อมูลของเจ้าบ้าน เจ้าของหรือผู้รับผิดชอบสถานที่ตามประเภทบัญชีที่ระบบรองรับ และเตรียมหลักฐานเกี่ยวกับผู้แจ้งให้ครบ
- เพิ่มหรือเลือกข้อมูลที่พักตรวจเลขที่บ้าน อาคาร ห้อง ตำบล/แขวง อำเภอ/เขต และจังหวัดให้ตรงกับสถานที่จริง โดยเฉพาะกรณีผู้ดูแลมีหลายแห่ง
- เพิ่มรายการชาวต่างชาติที่เข้าพักเลือกที่พัก กรอกวันที่เข้าพักและข้อมูลหนังสือเดินทางตามช่องที่ระบบแสดง ตรวจตัวสะกดและหมายเลขก่อนบันทึก
- ตรวจรายการที่ส่งและหลักฐานการแจ้งตรวจว่าข้อมูลถูกบันทึกในรายการแจ้งของระบบตามขั้นตอนที่ใช้งานจริง และเก็บหลักฐานหรือข้อมูลยืนยันการรับแจ้งที่ระบบออกให้
- ส่งหลักฐานให้ผู้ประสานงานที่เกี่ยวข้องเจ้าของที่พักหรือผู้รับผิดชอบส่งหลักฐานให้ชาวต่างชาติหรือ HR ตามความจำเป็น โดยจัดเก็บข้อมูลส่วนบุคคลเท่าที่เกี่ยวข้องกับงาน
ชื่อเมนูและหน้าจออาจเปลี่ยนตามการปรับปรุงระบบ คู่มือนี้สรุปลำดับการเตรียมข้อมูลจากประกาศและคู่มือภาครัฐ ไม่ใช่การยืนยันว่าได้เข้าสู่ระบบด้วยบัญชีผู้ใช้งานจริง ณ วันที่ตรวจสอบ หากระบบขัดข้องให้ตรวจช่องทางติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่
หากไม่แจ้งออนไลน์ มีช่องทางใดบ้าง?
ช่องทางที่หน่วยงานรัฐระบุไว้ ได้แก่ การยื่นด้วยตนเองหรือมอบหมายผู้อื่น ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ และ การแจ้งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน ตามหลักเกณฑ์ที่หน่วยงานรับเรื่องกำหนด โดยการยื่นแบบกระดาษใช้แบบ ตม.30 พร้อมบัญชีรายชื่อชาวต่างชาติที่เข้าพัก
ก่อนเดินทางหรือจัดส่งเอกสาร ให้ตรวจสถานที่รับแจ้ง วันทำการ รายการสำเนา หลักฐานผู้แจ้ง และวิธีรับใบรับแจ้งจากสำนักงานที่รับผิดชอบที่พักนั้นโดยตรง เพราะขั้นตอนปฏิบัติอาจแตกต่างตามช่องทางและพื้นที่
สำหรับการแจ้งทางไปรษณีย์ ควรตรวจว่าหน่วยงานรับเรื่องกำหนดวิธีส่งกลับหลักฐานอย่างไร และเก็บเลขติดตามไปรษณีย์ไว้ตรวจสอบ
ตม.30 กับการแจ้ง 90 วัน (ตม.47) ต่างกันอย่างไร?
หากต้องจัดตารางรายงานตัวของพนักงานต่างชาติด้วย ให้ดู วิธีแจ้ง 90 วัน (ตม.47) และช่วงเวลาที่ต้องดำเนินการ ซึ่งแตกต่างจากหน้าที่แจ้งที่พักตาม ตม.30
ชื่อทั้งสองเกี่ยวข้องกับที่พักของชาวต่างชาติ แต่ ผู้มีหน้าที่แจ้งและเหตุที่ทำให้ต้องดำเนินการต่างกัน จึงไม่ควรใช้หลักฐานอย่างหนึ่งแทนอีกอย่างหนึ่ง
| ประเด็น | ตม.30 | ตม.47 (แจ้ง 90 วัน) |
|---|---|---|
| รายงานเรื่องใด | รับชาวต่างชาติเข้าพักในสถานที่ | ชาวต่างชาติพำนักในไทยต่อเนื่องครบระยะตามหลักเกณฑ์ |
| ผู้มีหน้าที่หลัก | เจ้าบ้าน เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่พัก หรือผู้จัดการโรงแรมตามกรณี | ชาวต่างชาติที่เข้าหลักเกณฑ์รายงาน 90 วัน (อาจมอบหมายผู้ยื่นตามเงื่อนไข) |
| กำหนดเวลา | ภายใน 24 ชั่วโมงจากการเข้าพักตามหลักทั่วไป | ตามรอบรายงาน 90 วันและช่วงยื่นที่หน่วยงานกำหนด |
| วัตถุประสงค์ | แจ้งข้อมูลที่พักและผู้เข้าพัก | รายงานที่พักอาศัยตามระยะเวลาที่พำนักต่อเนื่อง |
ทั้งสองอย่าง ไม่ใช่การขยายเวลาพำนัก หากต้องการยื่นขออยู่ในประเทศไทยต่อเมื่อใกล้ครบกำหนดอนุญาตให้อยู่ ให้ดูข้อมูล บริการขยายเวลาพำนัก (Visa Extension) แยกต่างหาก
HR ACCOMMODATION CHECKLIST
Checklist สำหรับ HR เมื่อต้องจัดที่พักให้พนักงานต่างชาติ
ฝ่าย HR ไม่ได้เป็นผู้มีหน้าที่แจ้ง ตม.30 ทุกกรณี แต่สามารถลดปัญหาข้อมูลตกหล่นได้ด้วยการจัดการผู้รับผิดชอบให้ชัดเจนตั้งแต่ก่อนพนักงานย้ายเข้า
- ยืนยันที่พักและวันย้ายเข้าจริงบันทึกที่อยู่ครบถ้วน เบอร์ติดต่อ และวันที่/เวลาที่พนักงานเริ่มพัก ไม่ยึดเพียงวันเริ่มงาน
- ระบุผู้มีหน้าที่แจ้งติดต่อเจ้าของบ้าน ผู้ครอบครอง ผู้จัดการที่พัก หรือผู้ดูแลที่บริษัทแต่งตั้งตามข้อเท็จจริง พร้อมระบุผู้ประสานงาน
- ส่งข้อมูลเท่าที่จำเป็นตรวจชื่อ เลขหนังสือเดินทาง และช่วงเข้าพักให้ตรงกันก่อนส่งให้ผู้รับผิดชอบ โดยใช้ช่องทางจัดส่งข้อมูลที่เหมาะสม
- ยืนยันการดำเนินการภายในกำหนดติดตามว่าผู้มีหน้าที่แจ้งดำเนินการภายใน 24 ชั่วโมง และขอหลักฐานการรับแจ้งเพื่อใช้ประสานงานเมื่อจำเป็น
- ตรวจเมื่อมีการย้ายที่พักหรือเดินทางแยกกรณีย้ายที่อยู่ใหม่กับการกลับที่พักเดิม พร้อมตรวจว่าการแจ้งเดิมยังครอบคลุมตามเงื่อนไขหรือไม่
- แยกทะเบียนติดตามงาน Immigrationเก็บวันแจ้ง ตม.30 แยกจากวันแจ้ง 90 วัน วันอนุญาตให้อยู่ และวันหมดอายุ Work Permit เพื่อไม่ให้สับสนว่าเอกสารหนึ่งต่ออายุอีกเอกสารหนึ่งได้
รายการนี้เป็นแนวทางจัดกระบวนการภายในองค์กร ไม่ใช่แบบฟอร์มหรือข้อกำหนดเพิ่มเติมจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ตม.30
ชาวต่างชาติที่เช่าคอนโดต้องแจ้ง ตม.30 ด้วยตัวเองหรือไม่?
ตามมาตรา 38 หน้าที่แจ้งอยู่ที่เจ้าบ้าน เจ้าของหรือผู้ครอบครองสถานที่ตามกรณี จึงควรตรวจสัญญาเช่าและข้อเท็จจริงว่าใครเป็นผู้มีหน้าที่หรือได้รับมอบหมายให้แจ้ง ไม่ควรสรุปว่าผู้เช่าชาวต่างชาติทุกคนต้องยื่นเอง
บริษัทจัดหาที่พักให้พนักงานต่างชาติ ใครควรแจ้ง?
ต้องตรวจว่าใครเป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองสถานที่จริง หากเป็นที่พักที่บริษัทดูแล ควรกำหนดผู้รับผิดชอบและประสานกับเจ้าของหรือผู้ดูแลที่พักให้ชัดเจน HR สามารถช่วยติดตามงานได้ แต่ไม่ถือเป็นผู้แจ้งตามกฎหมายโดยอัตโนมัติ
ถ้าชาวต่างชาติออกนอกประเทศแล้วกลับมาอยู่คอนโดเดิม ต้องแจ้งซ้ำไหม?
ไม่จำเป็นต้องแจ้งซ้ำทุกครั้ง หากกลับที่พักเดิมและยังอยู่ภายในระยะการพักที่แจ้งไว้ตามเงื่อนไขของระเบียบที่เกี่ยวข้อง แต่ถ้าย้ายที่พักหรือไม่แน่ใจว่าข้อมูลเดิมครอบคลุมหรือไม่ ให้สอบถามตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่
ตม.30 กับแจ้ง 90 วัน ใช้แทนกันได้หรือไม่?
ใช้แทนกันไม่ได้ ตม.30 เป็นการแจ้งรับคนต่างชาติเข้าพักโดยผู้รับผิดชอบที่พัก ส่วน ตม.47 เป็นการรายงานที่พักตามรอบ 90 วันของชาวต่างชาติที่เข้าเงื่อนไข
แจ้ง ตม.30 ออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ไหน?
ใช้ระบบของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่ tm30.immigration.go.th โดยผู้แจ้งต้องเตรียมบัญชีผู้ใช้ ข้อมูลที่พัก และข้อมูลชาวต่างชาติให้ตรงตามช่องที่ระบบกำหนด
ถ้าแจ้ง ตม.30 เกิน 24 ชั่วโมงควรทำอย่างไร?
ควรติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่รับผิดชอบที่พักเพื่อแจ้งข้อเท็จจริงและดำเนินการตามคำแนะนำ เนื่องจากการไม่แจ้งหรือแจ้งล่าช้าอาจมีผลตามกฎหมาย ไม่ควรสรุปว่าการกรอกย้อนหลังในระบบหมายถึงไม่มีความผิด
การแจ้ง ตม.30 ทำให้วีซ่าหรือ Work Permit ต่ออายุอัตโนมัติไหม?
ไม่ทำให้ต่ออายุ ตม.30 เป็นการแจ้งข้อมูลที่พัก ไม่ใช่การอนุญาตให้อยู่ต่อหรือการอนุญาตทำงาน ต้องติดตามกำหนดการของเอกสารแต่ละประเภทแยกกัน
BTOOLS IMMIGRATION
วางแผนงานเอกสาร Immigration สำหรับพนักงานต่างชาติ
หากองค์กรต้องดูแลพนักงานต่างชาติหลายคน ควรวางระบบประสานเรื่องที่พักและวันสำคัญร่วมกับเอกสารการพำนักให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น
แหล่งข้อมูลทางการ
- Thailand.go.th — การแจ้งที่พักคนต่างด้าวตามมาตรา 38
- Thailand.go.th — ช่องทางแจ้งที่พักอาศัยชาวต่างชาติ
- ตรวจคนเข้าเมืองเชียงใหม่ — ระบบ ตม.30 ออนไลน์ใหม่ตั้งแต่ 15 กันยายน 2566
- ตรวจคนเข้าเมืองอุทัยธานี — ตัวอย่างรายการเอกสารสำหรับการแจ้งที่พัก
- ตรวจคนเข้าเมืองนครศรีธรรมราช — กรณีกลับเข้าพักที่เดิม
ตรวจสอบแหล่งข้อมูลวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ข้อมูลด้านกฎหมายและช่องทางแจ้งอ้างอิงหน่วยงานรัฐ ส่วนตัวอย่างการจัดการข้อมูลในบริษัทเป็นแนวทางปฏิบัติงานสำหรับ HR ไม่ใช่ข้อกำหนดเพิ่มเติมของราชการ
