Overstay คืออะไร? อยู่เกินกำหนดในไทย ค่าปรับและผลต่อการเข้าประเทศ

Overstay คืออะไรและเกิดขึ้นได้อย่างไร?

Overstay คือสถานะที่ชาวต่างชาติพำนักอยู่ในราชอาณาจักรไทยเกินกว่าระยะเวลาที่เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองประทับตราอนุญาตในหนังสือเดินทาง ไม่ว่าจะเกิดจากความประมาทเลินเล่อ จำวันคลาดเคลื่อน หรือเข้าใจผิดเรื่องประเภทของวีซ่า

ตาม พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 81 กำหนดไว้ชัดเจนว่า “คนต่างด้าวใดอยู่ในราชอาณาจักรโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือการอนุญาตนั้นสิ้นสุดหรือถูกเพิกถอน ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

โทษปรับและเกณฑ์การแบนห้ามเข้าประเทศ (Blacklist Table)

ตามคำสั่งกระทรวงมหาดไทย ที่ 1/2558 เรื่อง การไม่อนุญาตให้คนต่างด้าวบางจำพวกเข้ามาในราชอาณาจักร เกณฑ์การแบนห้ามเข้าประเทศ (Blacklist) แบ่งออกเป็น 2 กรณีอย่างชัดเจน:

1. ตารางกรณีเข้ามอบตัวด้วยตนเอง (Surrender to Authorities)

2. ตารางกรณีถูกจับกุมดำเนินคดี (Apprehended by Authorities)

หมายเหตุ: กรณีถูกจับกุม คนต่างด้าวจะต้องถูกควบคุมตัวที่ห้องกักของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (IDC ซอยสวนพลู) เพื่อรอการส่งกลับประเทศต้นทาง โดยผู้ต้องกักหรือญาติต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายตั๋วเครื่องบินและค่าธรรมเนียมเองทั้งหมด

ความเข้าใจผิด: Visa Expiry vs Permission to Stay

สาเหตุอันดับหนึ่งของการเกิด Overstay คือความสับสนระหว่างวันที่สองวันในหนังสือเดินทาง:

ศึกษาตัวอย่างการอ่านตราประทับและกรณีศึกษาเชิงลึกได้ที่คู่มือ Visa Validity กับ Duration of Stay ต่างกันอย่างไร

วิธีแก้ไขเมื่อพบว่าตนเองหรือพนักงาน Overstay

เมื่อพบว่าเกิดการอยู่เกินกำหนด ต้องปฏิบัติดังนี้ทันทีเพื่อลดผลกระทบทางกฎหมาย:

HR & EXPAT CHECKLIST

Checklist ป้องกันและตรวจเช็กสถานะการพำนัก

แนวทางปฏิบัติเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหา Overstay ในองค์กรและบุคคล:

• ☐ 1. ตรวจสอบตราประทับขาเข้าทันทีที่ผ่านด่าน: ตรวจดูวันที่ประทับตราอนุญาต (Admitted Until) ทุกครั้งที่เดินทางเข้าประเทศ หากเจ้าหน้าที่ประทับตราผิดพลาดหรือไม่ตรงกับประเภทวีซ่า ต้องทักท้วงและแก้ไขทันที ณ ด่านตรวจคนเข้าเมือง
• ☐ 2. ตั้งระบบเตือนล่วงหน้า 30-45 วัน: ฝ่ายบุคคลหรือผู้ถือวีซ่าควรบันทึกแจ้งเตือนในปฏิทินล่วงหน้าอย่างน้อย 45 วันก่อนวีซ่าหมดอายุ เพื่อเตรียมเอกสารยื่นขออยู่ต่อ (Extension of Stay)
• ☐ 3. ทำ Re-entry Permit ก่อนเดินทางออก: หากถือวีซ่าประเภทอยู่ต่อ 1 ปี ต้องตรวจสอบว่าวีซ่าเป็นแบบ Multiple หรือ Single หากเป็น Single ต้องทำ Re-entry Permit ทุกครั้งก่อนเดินทางออก มิฉะนั้นวีซ่าจะสิ้นสภาพทันทีเมื่อก้าวพ้นด่านตรวจ ศึกษาขั้นตอนที่ คู่มือ Re-entry Permit
• ☐ 4. รายงานตัว 90 วันตรงตามกำหนด: การรายงานตัวแจ้งที่พักอาศัยทุก 90 วัน เป็นหน้าที่ตามกฎหมาย แม้จะไม่ใช่วันต่ออายุวีซ่าแต่หากละเลยจะมีโทษปรับ 2,000 บาท ศึกษาวิธีแจ้งที่ คู่มือการแจ้งที่พัก 90 วัน (ตม.47)
• ☐ 5. เตรียมเงินสดค่าปรับพร้อมเดินทาง: หากเกิด Overstay ให้เตรียมเงินสดสกุลบาทให้พอดีกับค่าปรับ (วันละ 500 บาท สูงสุด 20,000 บาท) เพื่อชำระ ณ ด่านตรวจคนเข้าเมืองที่สนามบิน เนื่องจากเคาน์เตอร์ ตม. ไม่รับบัตรเครดิต