SMART Visa Thailand เหมาะกับใคร? เกณฑ์ Startup และขั้นตอนสมัครกับ BOI

SMART Visa เปลี่ยนเกณฑ์อย่างไร? ผู้สมัครใหม่ต้องตรวจอะไร?

ประกาศสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ที่ ป.5/2568 ลงวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2568 ระบุว่าคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 13 มกราคม 2568 ให้ปรับปรุงมาตรการ SMART Visa โดย คงไว้เฉพาะผู้ประกอบการวิสาหกิจเริ่มต้น (Startup) เพื่อลดความซ้ำซ้อนกับวีซ่าพำนักระยะยาว (LTR Visa) และยกเลิกประกาศหลักเกณฑ์เดิม (ป.12/2561) สำหรับคำขอใหม่ทั้งหมด

ดังนั้น ข้อมูลเดิมที่เคยปรากฏในบทความและเว็บไซต์ทั่วไปว่ามี 5 รหัส (T, I, E, S, O) ไม่สามารถนำมาใช้เป็นเกณฑ์ยื่นคำขอใหม่ได้อีกต่อไป โดยระบบของศูนย์ SMART Visa Unit ในปัจจุบันเปิดรับเฉพาะ SMART S (อายุวีซ่าสูงสุด 2 ปี) และ SMART O (ผู้ติดตาม) เท่านั้น

SMART S, SMART O และประเภท T/I/E ต่างกันอย่างไร?

ความแตกต่างของ SMART Visa แต่ละรหัส ขึ้นอยู่กับฐานะของผู้ยื่นและกรอบกฎหมายที่บังคับใช้ในปัจจุบัน:

ผู้มีคุณสมบัติระดับสูงแต่ไม่ได้จัดตั้ง Startup ในไทย ไม่ควรเลือก SMART Visa เพียงเพราะชื่อเสียงเดิม ให้ศึกษาทางเลือก LTR Visa และเกณฑ์รายกลุ่มของ BOI เพื่อเลือกประเภทวีซ่าที่ตรงกับสถานะจริง

คุณสมบัติ SMART S: ต้องเป็น Startup แบบใดและใช้เงินเท่าไร?

ตามประกาศ ป.5/2568 ผู้ประกอบการที่ประสงค์จะยื่นขอ SMART S (อายุวีซ่าสูงสุด 2 ปี) ต้องมีคุณสมบัติครบถ้วน 5 ประการสำคัญ:

1. ต้องมี Startup ในประเทศไทยที่ได้รับการรับรอง

บริษัทต้องจดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคลในประเทศไทย และได้รับการรับรองว่าเป็น วิสาหกิจเริ่มต้นในอุตสาหกรรมเป้าหมาย (Targeted Industries) โดยหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) หรือผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการบ่มเพาะ (Incubation / Accelerator Program) การจดทะเบียนบริษัททั่วไปที่ไม่ได้ดำเนินธุรกิจฐานเทคโนโลยีและนวัตกรรมจะไม่ผ่านเกณฑ์

2. ผู้สมัครต้องถือหุ้น 25% หรือเป็นกรรมการบริษัท

ผู้สมัครหลักต้อง ถือหุ้นไม่น้อยกว่า 25% ของทุนจดทะเบียน หรือดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการบริษัท ของ Startup ที่ได้รับการรับรอง โดยชื่อของผู้สมัครในบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) หรือหนังสือรับรองกระทรวงพาณิชย์ ต้องตรงกับหนังสือเดินทาง

3. ต้องมีเงินฝากอย่างน้อย 600,000 บาทต่อเนื่อง 3 เดือน

ผู้สมัครต้องแสดงหลักฐานเงินฝากในบัญชีธนาคารส่วนบุคคลไม่น้อยกว่า 600,000 บาท หรือเทียบเท่า และต้องมีประวัติการถือครองเงินฝากยอดดังกล่าวต่อเนื่อง ไม่น้อยกว่า 3 เดือน ก่อนวันยื่นคำขอ โดยสามารถเป็นบัญชีธนาคารในประเทศไทย หรือบัญชีในประเทศที่ผู้สมัครมีสัญชาติหรือมีถิ่นที่อยู่ถาวร (ทั้งนี้ ทุนจดทะเบียนบริษัทหรือทรัพย์สินของนิติบุคคลไม่สามารถนำมาใช้แทนเงินฝากส่วนบุคคลได้)

4. หากพาครอบครัวมา ต้องแสดงเงินเพิ่มต่อผู้ติดตาม

กรณีที่ต้องการขอรับสิทธิให้คู่สมรสและบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย (SMART O) ผู้สมัครหลักต้องแสดงหลักฐานเงินฝากเพิ่มเติมอีกไม่น้อยกว่า 180,000 บาท หรือเทียบเท่า ต่อผู้ติดตาม 1 คน โดยต้องถือครองต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 3 เดือนเช่นเดียวกัน

5. ต้องมีประกันสุขภาพตลอดช่วงพำนักและไม่มีลักษณะต้องห้าม

ผู้สมัครและผู้ติดตามทุกคนต้องมี กรมธรรม์ประกันสุขภาพที่ให้ความคุ้มครองค่ารักษาพยาบาลตลอดระยะเวลาที่พำนักในประเทศไทย และต้องไม่มีประวัติอาชญากรรมหรือลักษณะต้องห้ามตามกฎหมายคนเข้าเมือง

SMART O สำหรับคู่สมรสและบุตรของผู้ถือ SMART S ต้องรู้อะไร?

SMART O เป็นวีซ่าสำหรับผู้ติดตามของผู้ประกอบการ SMART S ตามประกาศ ป.5/2568 โดยมีสาระสำคัญที่ฝ่ายบุคคลและครอบครัวต้องทราบ:

• ขอบเขตผู้ติดตาม: จำกัดเฉพาะ คู่สมรสที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย และบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ของผู้ถือ SMART S เท่านั้น (ไม่ครอบคลุมบิดามารดาหรือญาติอื่นๆ)
• หลักฐานความสัมพันธ์: ต้องใช้ทะเบียนสมรสและสูติบัตรฉบับจริง พร้อมฉบับแปลภาษาอังกฤษและผ่านการรับรองนิติกรณ์ตามระเบียบสากล
• สิทธิการทำงานของคู่สมรส: ประกาศระบุให้คู่สมรสของผู้ถือ SMART S มีสิทธิทำงานในประเทศไทยได้โดยได้รับการยกเว้นไม่ต้องมีใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) ภายใต้ขอบเขตงานที่ไม่ขัดต่อกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าว แต่มิได้ครอบคลุมให้บุตรทำงานได้โดยอัตโนมัติ
• ระยะเวลาพำนัก: ได้รับระยะเวลาอนุญาตพำนักเท่ากับระยะเวลาที่ผู้ถือ SMART S หลักได้รับอนุมัติ

ศึกษาความแตกต่างของวีซ่าผู้ติดตามประเภทอื่นได้ที่ Dependent Visa (Non-O) สำหรับครอบครัวพนักงานต่างชาติ และ BOI Dependent ของผู้เชี่ยวชาญตาม Single Window เนื่องจากเกณฑ์การเงินและหน่วยงานผู้พิจารณาไม่เหมือนกัน

เอกสาร SMART S / SMART O ที่ควรเตรียมก่อนส่งให้ BOI

การจัดเตรียมแฟ้มเอกสารต้องแบ่งแยกให้ชัดเจนตามหมวดหมู่ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ SMART Visa Unit ตรวจสอบได้อย่างรวดเร็ว:

เอกสารของผู้สมัคร SMART S

• หนังสือเดินทางตัวจริง พร้อมสำเนาหน้าข้อมูลส่วนบุคคลและตราประทับตรวจลงตราเข้าไทยล่าสุด (กรณีอยู่ในไทย)
• ประวัติส่วนตัว (Resume / CV) ระบุบทบาทและประสบการณ์ด้านเทคโนโลยีหรือการบริหารธุรกิจ
• เอกสารนิติบุคคลของ Startup ในไทย: หนังสือรับรองบริษัท วัตถุประสงค์ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) ฉบับปรับปรุงล่าสุด
• หนังสือรับรองความเป็นวิสาหกิจเริ่มต้น (Startup Endorsement): จากหน่วยงานรัฐ เช่น NIA หรือ depa พร้อมรายละเอียดเทคโนโลยีและโมเดลธุรกิจ
• หลักฐานเงินฝากธนาคาร 600,000 บาท: หนังสือรับรองจากธนาคาร (Bank Guarantee) และ Bank Statement ย้อนหลัง 3 เดือนเต็ม
• กรมธรรม์ประกันสุขภาพที่คุ้มครองตลอดระยะเวลาพำนักในประเทศไทย

เอกสารของผู้ติดตาม SMART O

• หนังสือเดินทางของผู้ติดตามแต่ละคน (อายุคงเหลือไม่น้อยกว่า 6 เดือน)
• ทะเบียนสมรส (สำหรับคู่สมรส) และสูติบัตร (สำหรับบุตร) พร้อมฉบับแปลภาษาอังกฤษและตรารับรองนิติกรณ์
• หลักฐานเงินฝากเพิ่มเติม 180,000 บาทต่อคน (Bank Statement ย้อนหลัง 3 เดือน)
• กรมธรรม์ประกันสุขภาพของผู้ติดตามแต่ละคน

ตรวจสอบแบบฟอร์มคำขอและรายการเอกสารล่าสุดได้ที่ ระบบ SMART Visa ของ BOI และ หน้า SMART S สำหรับ Startup

ขั้นตอนสมัคร SMART Visa ผ่าน BOI: รับรองคุณสมบัติและออกวีซ่าคนละช่วง

กระบวนการขอรับ SMART Visa แบ่งออกเป็น 2 ช่วงงานหลักตามประกาศ BOI ที่ ป.6/2568:

ขั้นที่ 1 — ยื่นขอรับรองคุณสมบัติ (Qualification Endorsement)

ผู้สมัครบันทึกข้อมูลและแนบเอกสารผ่านระบบออนไลน์ที่ SMART Visa BOI หรือยื่นผ่านศูนย์ One Stop Service Center (OSOS) หรือสถานเอกอัครราชทูต/กงสุลใหญ่ไทยในต่างประเทศ

ขั้นที่ 2 — การพิจารณาและตรวจสอบคุณสมบัติ (30 วันทำการ)

ศูนย์ OSOS จะส่งเรื่องไปยังหน่วยงานร่วมตรวจรับรอง ได้แก่ หน่วยงานรับรอง Startup (NIA/depa) ตรวจสอบแผนธุรกิจ และสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (สตม.) ตรวจสอบประวัติความมั่นคง โดยกระบวนการนี้ใช้เวลาพิจารณาภายใน 30 วันทำการ นับจากวันที่เอกสารครบถ้วน

ขั้นที่ 3 — รับหนังสือรับรองคุณสมบัติ (Endorsement Letter)

เมื่อผ่านการอนุมัติ BOI จะออกหนังสือรับรองคุณสมบัติให้ผู้สมัคร หนังสือรับรองนี้ไม่ใช่วีซ่า แต่เป็นเอกสารสิทธิ์ที่ต้องนำไปใช้ยื่นขอออกวีซ่าต่อไป

ขั้นที่ 4 — ยื่นขอออกตราประทับ SMART Visa (ภายใน 60 วัน)

ผู้สมัครต้องนำหนังสือรับรองคุณสมบัติไปยื่นขอออก SMART Visa ภายใน 60 วันนับแต่วันที่ออกหนังสือรับรอง โดยเลือกยื่นได้ 2 ช่องทาง:

— กรณีอยู่ต่างประเทศ: ยื่นผ่านระบบ Thai e-Visa ณ สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ไทย

— กรณีพำนักอยู่ในไทย: ติดต่อนัดหมายเพื่อรับตราประทับ ณ ศูนย์ OSOS อาคารจัตุรัสจามจุรี ชั้น 18

ขั้นที่ 5 — ปฏิบัติหน้าที่และการรายงานตัวประจำปี

ผู้ถือ SMART S ได้รับสิทธิรายงานตัวแจ้งที่พักอาศัยต่อ ตม. เป็นรายปี (ขยายจากรอบ 90 วันปกติ) และต้องส่งรายงานความคืบหน้าการดำเนินงานของ Startup ต่อสำนักงาน BOI ทุกรอบปี

SMART Visa ใช้เวลากี่วัน และมีค่าธรรมเนียมเท่าไร?

การบริหารเวลาและค่าใช้จ่ายของ SMART Visa มีกรอบระเบียบชัดเจน:

ผู้ถือ SMART S ได้สิทธิทำงานอะไรบ้าง และมีข้อจำกัดอะไร?

สิทธิประโยชน์ของ SMART S ออกแบบมาเพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ก่อตั้ง Startup อย่างแท้จริง:

• ยกเว้นใบอนุญาตทำงาน (Work Permit Exemption): สามารถทำงานในกิจการ Startup ที่ได้รับการรับรองได้ทันทีโดยไม่ต้องยื่นขอ Work Permit ตามกฎหมายแรงงานต่างด้าว
• สิทธิพำนักสูงสุด 2 ปี: ได้รับการอนุญาตพำนักครั้งละไม่เกิน 2 ปี และสามารถยื่นขอต่ออายุได้ตามความก้าวหน้าของโครงการ
• รายงานตัว ตม. ปีละ 1 ครั้ง: ขยายระยะเวลารายงานตัวแจ้งที่พักอาศัยจากทุก 90 วัน เป็นปีละ 1 ครั้ง
• เดินทางเข้า-ออกไม่จำกัด (Multiple Re-entry): สามารถเดินทางเข้า-ออกประเทศไทยได้ไม่จำกัดจำนวนครั้งโดยไม่ต้องทำ Re-entry Permit แยก
• ช่องทางพิเศษ (Fast Track): สิทธิใช้ช่องทางพิเศษตรวจคนเข้าเมือง ณ ท่าอากาศยานนานาชาติในประเทศไทย

หากบริษัทต้องการจ้างงานผู้เชี่ยวชาญหรือพนักงานต่างชาติในตำแหน่งงานทั่วไปที่อยู่นอกโครงการ Startup ต้องยื่นขอ Work Permit ตามกระบวนการปกติ

SMART Visa ต่างจาก LTR Visa และ BOI Expert Visa อย่างไร?

เปรียบเทียบ 3 วีซ่าธุรกิจระดับพรีเมียมของไทย เพื่อให้เลือกเส้นทางได้อย่างถูกต้อง:

ศึกษาขั้นตอนของบริษัทส่งเสริมการลงทุนเพิ่มเติมที่ คู่มือ BOI Single Window และรายละเอียดบริการที่ บริการ BOI Visa & Work Permit

6 จุดที่ควรตรวจเพื่อไม่ให้วางแผน SMART Visa ผิดตั้งแต่ต้น

PRE-APPLICATION CHECKLIST

Checklist ก่อนเริ่มสมัคร SMART Visa S

รายการตรวจสอบความพร้อมก่อนบันทึกข้อมูลเข้าสู่ระบบ SMART Visa Unit ของ BOI:

• ☐ 1. ตรวจสอบหลักเกณฑ์ล่าสุดตามประกาศ ป.5/2568: ยืนยันว่าการยื่นคำขอใหม่เป็นเส้นทาง SMART S (Startup) หรือ SMART O (ผู้ติดตาม) เท่านั้น
• ☐ 2. ได้รับหนังสือรับรองวิสาหกิจเริ่มต้น (Startup Endorsement): กิจการจัดตั้งในไทยและผ่านการรับรองในอุตสาหกรรมเป้าหมายจาก NIA, depa หรือหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง
• ☐ 3. ตรวจสอบสัดส่วนผู้ถือหุ้นและตำแหน่งกรรมการ: ผู้สมัครมีชื่อถือหุ้นไม่น้อยกว่า 25% ใน บอจ.5 หรือมีชื่อเป็นกรรมการในหนังสือรับรองบริษัท
• ☐ 4. ตรวจสอบยอดเงินฝากส่วนบุคคล 600,000 บาท: มีบัญชีเงินฝากในไทยหรือต่างประเทศยอดไม่ต่ำกว่า 600,000 บาท ถือครองต่อเนื่องครบ 3 เดือนเต็ม พร้อม Bank Statement
• ☐ 5. เตรียมเงินฝากส่วนเพิ่มสำหรับผู้ติดตาม (ถ้ามี): มีเงินฝากเพิ่มอีกคนละ 180,000 บาท สำหรับคู่สมรสและบุตร ถือครองต่อเนื่องครบ 3 เดือน
• ☐ 6. กรมธรรม์ประกันสุขภาพครอบคลุมตลอดระยะเวลาพำนัก: จัดเตรียมประกันสุขภาพสำหรับผู้สมัครหลักและผู้ติดตามทุกคนตามเกณฑ์ที่กำหนด
• ☐ 7. เอกสารความสัมพันธ์ทางครอบครัวที่ผ่านการรับรอง: ทะเบียนสมรสและสูติบัตรฉบับแปลภาษาอังกฤษพร้อมตรารับรองนิติกรณ์ถูกต้อง
• ☐ 8. วางแผนกรอบเวลาราชการอย่างรัดกุม: วางแผนเวลารับรองคุณสมบัติของ BOI 30 วันทำการ และกำหนดยื่นออกวีซ่าภายใน 60 วันหลังได้รับหนังสือรับรอง
• ☐ 9. ไม่ยกเลิกวีซ่าเดิมก่อนได้รับคำแนะนำ: หากพำนักอยู่ในไทยด้วยวีซ่าอื่น อย่าเพิ่งยกเลิกวีซ่าเดิมจนกว่าจะผ่านการรับรองและได้รับคำแนะนำการเปลี่ยนสถานะจากเจ้าหน้าที่

หมายเหตุ: รายการตรวจสอบนี้ใช้ประเมินความพร้อมเบื้องต้น การอนุมัติขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของคณะกรรมการร่วมและการพิจารณาตามกฎหมายคนเข้าเมือง