WORK PERMIT COMPLIANCE & REPLACEMENT
ใบอนุญาตทำงานหายหรือชำรุด ต้องขอใบแทนอย่างไร?
คู่มือสำหรับฝ่ายบุคคลและชาวต่างชาติ: อัปเดตขั้นตอนการขอใบแทนใบอนุญาตทำงาน (Replacement Work Permit) ทั้งแบบเล่มน้ำเงินและระบบดิจิทัล (Digital Work Permit) ภายในกำหนด 15 วันตามกฎหมาย
สรุปขั้นตอนด่วน (Executive Summary)
หากใบอนุญาตทำงานสูญหายหรือชำรุดในสาระสำคัญ กฎหมายกำหนดให้ผู้รับอนุญาตให้ทำงานต้องยื่นคำขอรับ ใบแทนใบอนุญาตทำงาน (แบบ ตท.4) ภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ทราบการสูญหายหรือชำรุด ณ สำนักงานจัดหางานพื้นที่ หรือผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-WorkPermit / Single Window) โดยมีค่าธรรมเนียมใบแทนฉบับละ 500 บาท
- ขั้นตอนแรก: ต้องแจ้งความ ณ สถานีตำรวจท้องที่ที่เกิดเหตุทันทีกรณีสูญหาย เพื่อนำ ใบรับแจ้งความ (Police Report) มาใช้ประกอบการยื่นขอใบแทน
- กรณีระบบดิจิทัล (Digital Work Permit / BOI): ให้ตรวจว่าใบอนุญาตทำงานสูญหายจริง หรือเป็นเพียงปัญหาการเข้าถึงข้อมูล/อุปกรณ์ แล้วติดต่อ HR กับระบบที่หน่วยงานผู้ออกใบอนุญาตกำหนดก่อนดำเนินคำขอ
- บทลงโทษหากละเลย: การไม่ขอใบแทนภายใน 15 วัน มีโทษปรับตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560
ข้อมูลอ้างอิงหลัก: กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน และ ระบบ Single Window (e-Expert System)
กรอบกฎหมายและกำหนดเวลา 15 วัน (ม.69 พ.ร.ก. การทำงานของคนต่างด้าว)
ตาม พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561 มาตรา 69 บัญญัติไว้ชัดเจนว่า:
มาตรา 69 กำหนดให้ ผู้รับอนุญาตให้ทำงาน ยื่นคำขอรับใบแทนต่อนายทะเบียน ภายใน 15 วันนับแต่วันที่ทราบว่าใบอนุญาตทำงานสูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุดในสาระสำคัญ ทั้งนี้คู่มือกรมการจัดหางานระบุให้ดำเนินการก่อนใบอนุญาตทำงานสิ้นอายุ
ข้อควรระวังสำหรับฝ่ายบุคคล (HR Alert)
กำหนดเวลา 15 วันนับจากวันที่ผู้รับอนุญาตทราบเหตุสูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุดในสาระสำคัญ ไม่ใช่นับจากวันที่ไปแจ้งความ ดังนั้น หากทราบว่าใบอนุญาตทำงานสูญหาย อย่าชะล่าใจรอจนใกล้หมดเวลา ควรรีบดำเนินการแจ้งความและยื่นคำขอรับใบแทนทันที เพื่อหลีกเลี่ยงโทษปรับตามกฎหมายแรงงาน
ขั้นตอนการขอใบแทน: เล่มสมุดน้ำเงิน vs ดิจิทัล (DWP)
ในปัจจุบันรูปแบบของใบอนุญาตทำงานในประเทศไทยแบ่งออกเป็น 2 ระบบหลัก ซึ่งมีกระบวนการขอใบแทนแตกต่างกัน:
1. กรณีใบอนุญาตทำงานแบบเล่ม (Blue Book Work Permit)
สำหรับผู้ที่มีใบอนุญาตทำงานเดิมเป็นรูปแบบเล่มและต้องขอใบแทนจากเหตุสูญหายหรือชำรุด:
- แจ้งความ ณ สถานีตำรวจท้องที่: ระบุรายละเอียดเลขที่ใบอนุญาตทำงาน ชื่อคนต่างด้าว และชื่อบริษัทนายจ้างในบันทึกประจำวันให้ครบถ้วน (กรณีชำรุดไม่ต้องแจ้งความ แต่ต้องนำเล่มชำรุดไปแสดง)
- จัดเตรียมเอกสารและกรอกแบบคำขอ ตท.4: นายจ้างและคนต่างด้าวลงนามในเอกสารคำขอรับใบแทนใบอนุญาตทำงาน
- ยื่นคำขอ ณ สำนักงานจัดหางาน: ยื่นต่อสำนักงานจัดหางานกรุงเทพมหานครพื้นที่ 1–10 หรือสำนักงานจัดหางานจังหวัดที่สถานประกอบการตั้งอยู่ ตรวจอัตราค่าธรรมเนียมและรับใบแทนตามระยะเวลาที่หน่วยงานแจ้งหลังตรวจเอกสารครบ
2. กรณีใบอนุญาตทำงานดิจิทัล (Digital Work Permit – DWP / BOI)
การเปลี่ยนโทรศัพท์หรือเข้าแอปพลิเคชันไม่ได้ ไม่ได้แปลว่าใบอนุญาตทำงานสูญหายทุกกรณี ให้ตรวจสถานะใบอนุญาตและขั้นตอนการเข้าถึงข้อมูลกับหน่วยงานที่รับผิดชอบก่อน
- ตรวจสถานะใบอนุญาต: ให้ฝ่ายบุคคลตรวจสิทธิทำงานเดิมและแยกว่าเป็นปัญหาเอกสารสูญหายจริง หรือเพียงเปลี่ยนโทรศัพท์/บัญชีผู้ใช้งาน
- ติดต่อช่องทางทางการ: ประสานกรมการจัดหางานผ่าน e-WorkPermit หรือระบบ BOI / Single Window ที่รับผิดชอบ เพื่อสอบถามว่าต้องยื่นคำขอใบแทนหรือกู้คืนการใช้งาน และต้องใช้หลักฐานใด
- เก็บหลักฐานการดำเนินการ: เก็บเลขรับคำขอหรือคำแนะนำของหน่วยงาน และยืนยันวิธีแสดงสิทธิทำงานระหว่างรอดำเนินการ ไม่ถือว่าเพียงลงแอปใหม่หรือมีใบแจ้งความทำให้ได้รับสิทธิทำงานเพิ่มขึ้น
HR COMPLIANCE CHECKLIST
Checklist เอกสารยื่นขอใบแทนใบอนุญาตทำงาน
รายการเอกสารมาตรฐานสำหรับยื่นขอใบแทน (แบบ ตท.4) ต่อกรมการจัดหางาน:
- ☐ 1. แบบคำขอรับใบแทนใบอนุญาตทำงาน (แบบ ตท.4): กรอกข้อมูลครบถ้วน พร้อมลงลายมือชื่อคนต่างด้าวและนายจ้าง (พร้อมประทับตรานิติบุคคล)
- ☐ 2. ใบรับแจ้งความจากสถานีตำรวจ (ตัวจริง): ระบุเลขที่ใบอนุญาตทำงาน วันที่สูญหาย และสถานที่เกิดเหตุอย่างชัดเจน (กรณีสูญหาย)
- ☐ 3. เล่มใบอนุญาตทำงานเดิมที่ชำรุด (ตัวจริง): นำมาส่งมอบคืนให้แก่นายทะเบียน (กรณีชำรุดในสาระสำคัญ)
- ☐ 4. หนังสือเดินทางของคนต่างด้าว (Passport): พร้อมสำเนาหน้าข้อมูลส่วนบุคคล หน้าวีซ่า และตราประทับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรล่าสุด
- ☐ 5. รูปถ่ายคนต่างด้าว: ขนาด 3×4 ซม. จำนวน 2 รูป (ตามคู่มือขอใบแทนกรณีทั่วไป; ตรวจข้อกำหนดของสำนักงานที่ยื่นอีกครั้ง) (ถ่ายไว้ไม่เกิน 6 เดือน หน้าตรง ไม่สวมหมวกและแว่นตาดำ)
- ☐ 6. เอกสารนิติบุคคลของนายจ้าง: สำเนาหนังสือรับรองบริษัท (อายุไม่เกิน 6 เดือน) บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) และสำเนาบัตรประชาชนกรรมการผู้มีอำนาจ
- ☐ 7. หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี): ปิดอากรแสตมป์ 10 บาท (กรณีมอบอำนาจครั้งเดียว) หรือ 30 บาท พร้อมสำเนาบัตรประชาชนผู้รับมอบอำนาจ
ค่าธรรมเนียมและสถานที่ยื่นคำขอ
อัตราค่าธรรมเนียมราชการ
- ค่าคำขอ: 100 บาท ต่อคำขอ
- ค่าธรรมเนียมใบแทนใบอนุญาตทำงาน: 500 บาท ต่อฉบับ
- รวมตัวอย่างค่าธรรมเนียมกรณีทั่วไป: 600 บาท (ค่าคำขอ 100 บาท และค่าใบแทน 500 บาท; บางประเภทอาจมีอัตราต่างออกไป)
สถานที่ติดต่อและยื่นคำขอ
- บริษัททั่วไปใน กทม.: สำนักงานจัดหางานกรุงเทพมหานครพื้นที่ 1–10 ตามท้องที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่
- บริษัทในต่างจังหวัด: สำนักงานจัดหางานจังหวัดในจังหวัดนั้นๆ
- บริษัท BOI หรือกรณีพิเศษ: ตรวจสิทธิรับบริการและช่องทางติดต่อกับ BOI, ศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน (OSOS) หรือหน่วยงานผู้ออกใบอนุญาตก่อนเดินทาง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ระหว่างรอออกใบแทน คนต่างด้าวสามารถทำงานต่อไปได้หรือไม่?
ต้องตรวจว่า สิทธิทำงานเดิมยังมีผล และงาน นายจ้าง และเงื่อนไขยังตรงกับที่ได้รับอนุญาต หรือไม่ รวมถึงสอบถามกรมการจัดหางานว่าระหว่างรอใบแทนต้องใช้หลักฐานใดแสดงต่อเจ้าหน้าที่ ใบแจ้งความหรือใบรับคำขอเพียงอย่างเดียวไม่ใช่ใบอนุญาตทำงานฉบับใหม่ หากสิทธิหรือหลักฐานไม่ชัดเจนควรให้ฝ่ายบุคคลสอบถามนายทะเบียนก่อนให้ปฏิบัติงานต่อ
หากเกินกำหนด 15 วันแล้วเพิ่งไปยื่น จะมีความผิดอย่างไร?
การยื่นเกิน 15 วันนับแต่วันที่ทราบเหตุอาจมีความรับผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ควรติดต่อสำนักงานจัดหางานเพื่อแจ้งข้อเท็จจริงและยื่นคำขอโดยเร็ว ไม่ควรนับเฉพาะวันทำการ
ใบแทนใบอนุญาตทำงาน มีอายุการใช้งานนานเท่าใด?
ใบแทนใบอนุญาตทำงานจะมีอายุการใช้งาน เท่ากับอายุของใบอนุญาตทำงานเดิมที่สูญหายหรือชำรุด ไม่ใช่การเริ่มต้นนับอายุ 1 ปีใหม่ และเมื่อใบแทนหมดอายุ ให้ยื่นคำขอต่ออายุตามรอบเวลาปกติ
กรณีใบอนุญาตทำงานดิจิทัล (Digital Work Permit) หน้าจอแตกหรือโทรศัพท์หาย ต้องทำอย่างไร?
ให้ฝ่ายบุคคลตรวจสถานะใบอนุญาตและช่องทางกู้คืนการใช้งานกับระบบที่หน่วยงานผู้ออก Digital Work Permit ใช้อยู่ เพราะโทรศัพท์เสียหรือหายไม่ใช่กรณีใบอนุญาตทำงานสูญหายเสมอไป หากไม่สามารถแสดงข้อมูลสิทธิทำงานได้ ให้ขอคำแนะนำจากกรมการจัดหางานหรือ BOI และเก็บหลักฐานตามที่หน่วยงานระบุ
BTOOLS IMMIGRATION
ต้องการความช่วยเหลือเรื่องใบอนุญาตทำงาน?
หากคุณพบปัญหาใบอนุญาตทำงานสูญหาย ต้องการขอใบแทน หรือต้องการคำปรึกษาด้านการบริหารจัดการวีซ่าและ Work Permit ให้ถูกต้องตามกฎหมาย 100% ทีมงานมืออาชีพของ BTools Immigration พร้อมดูแลและประสานงานให้คุณอย่างรวดเร็ว
แหล่งข้อมูลราชการ
- กรมการจัดหางาน — คู่มือขอใบแทนใบอนุญาตทำงาน มาตรา 69 (แบบ ตท.4)
- ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการ — เงื่อนไข 15 วัน เอกสาร และค่าธรรมเนียมกรณีทั่วไป
- ระบบ Single Window for Visa and Work Permit (e-Expert System)
- สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง — พระราชบัญญัติคนเข้าเมืองและระเบียบการตรวจลงตรา
ตรวจสอบและปรับแก้ข้อกฎหมายกับเอกสาร: 6 พฤศจิกายน 2569 ข้อมูลระเบียบและอัตราค่าธรรมเนียมอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามประกาศของกระทรวงแรงงาน ฝ่ายบุคคลควรตรวจสอบข้อกำหนดล่าสุดของสำนักงานจัดหางานพื้นที่ก่อนยื่นคำขอ
